Cổng thông tin điện tử sở y tế tỉnh an giang

Thông tin sức khỏe

ĂN CHAY ĐẦU NĂM, MAY MẮN CẢ NĂM

07:47 17/01/2019

Ăn chay ngày tết mang đậm sắc ý nghĩa tâm linh, là nét văn hóa tết đặc biệt của dân tộc Việt Nam.

 

Tục lệ ăn chay ngày mồng một tết này đã có từ lâu đời do cha ông truyền lại. Nguyên nhân có thể phát xuất từ niềm tin tín ngưỡng đạo Phật giữ giới không sát sanh, họ quan niệm không sát sinh và ăn chay có mối quan hệ mật thiết với nhau. Ngoài ra, cũng có thể do điều kiện kinh tế khó khăn, quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, một năm chỉ nghỉ được mấy ngày tết nên dân làng dành nhiều thời giờ để đi chùa lễ Phật cầu xin trời Phật, tổ tiên phù hộ.

Các gia đình Việt còn có tục lệ cúng cỗ chay. Hầu hết các gia đình làm cổ chay ngày mồng một và ngày mồng bảy Tết. Gia đình làm cỗ chay mang ra chùa cúng Phật và sau là đãi khách.

Các món chay miền Bắc đều làm từ sản phẩm của nhà nông như lúa gạo, rau đậu củ quả, như món bánh nổi tiếng đặc sản vùng miền như món cháo Cái, bún riêu chay.

Huế nổi tiếng với các món cỗ chay cao cấp cung đình xưa với đặc sản trái vả thường dùng để chế biến thành nhiều món chay khác nhau; món mít non trộn, tré chay làm bằng cùi mít, nem chay làm bằng cùi bưởi.

Các món chay ở miền Nam chúng ta thấy đều có nước cốt dừa và các loại rau tươi thêm vào món ăn. Đa số người ta ăn chay ngày mồng một nhưng cũng có nhiều người ăn hai ngày 30 và mồng một. Ngoài bánh tét chay nổi tiếng còn có một vài món chay đặc biệt vào dịp tết như món canh kiểm tổng hợp với rất nhiều loại rau, củ, và quả như mít chín, chuối sáp, chuối ngự, khoai mì, khoai môn, bột khoai, bí đỏ, mướp hương và nước cốt dừa. Thêm vào đó là món thịt heo quay chay làm bằng bánh mì khô kho với nước dừa và món gỏi bắp chuối gà chay làm bằng bắp chuối tươi, lá vạn thọ và mì căn xé nhỏ giả gà.

Đối với đa số gia đình Việt thì món chay chỉ đơn giản là đâu hũ kho tương, nấm xào sả ớt, rau củ thập cẩm luộc chấm cùng chao mà cả nhà ăn lấy ăn để. Vừa ăn, chúng ta cảm nhận sự mộc mạc, thanh đạm trong từng món.

Ngày nay, kể từ sau thời kỳ đổi mới, phong trào ăn chay nở rộ, nhất là ở các thành phố lớn. Họ ăn chay rất khác với miền quê vì có nhiều món chay chế biến sẵn mang tên giống như tên gọi các món mặn, được bày bán tại các siêu thị như tôm chay, thịt gà chay, cá thu chay, pa tê chay... Chúng được nhập từ Đài Loan, Hồng Kông và Trung Quốc hay được chế biến từ các công ty ẩm thực chay trong nước. Có một số ít người không đồng ý món chay được đặt tên như món mặn. Họ chỉ trích những người ăn chay mà tâm còn ăn mặn như thế là giả dối.

Họ đâu biết rằng, với cách đó dễ lôi cuốn những người có thói quen ăn những món đó làm bằng thịt, sẽ cảm thấy dễ hòa nhập hơn, dễ thích ứng hơn. Ăn chay là bước chuyển ban đầu để con người bỏ bớt sát sinh, biết tạo nghiệp lành. Các món chay dạng này rất hữu ích cho những người ngoài Phật giáo và những người đang bắt đầu bước vào đạo Phật.

Ngày tết, cúng chay, ăn chay mang tính tâm linh, đậm bản sắc văn hóa dân tộc, mang lại nhiều may mắn cho gia đình. Với Phật giáo ăn chay tránh được nghiệp nỗi khổ đau của chúng sinh. Với khoa học, ăn chay tốt cho sức khỏe, giúp cơ thể tránh nhiều độc tố do thịt động vật nuôi thường dùng thức ăn có hóa chất, phòng ngừa được một số bệnh như các bệnh về tim mạch, ung thư, béo phì, đái đường, sỏi mật… Ăn chay còn giúp bảo vệ môi trường sinh thái, gìn giữ trái đất, không khí và nước uống được trong sạch không ô nhiễm.

Tóm lại, Ăn chay ngày Tết không hẳn là tu hành mà chỉ đơn giản là để được lắng lòng, thanh lọc cơ thể, chay tịnh tinh thần nhân lúc xuân sang. Trong bữa cơm đầu xuân ấm cúng cùng gia đình, món chay sẽ mang đến cho con người sự an lạc và thanh tịnh; thể hiện sự quan tâm đến sức khỏe, hướng thiện của bản thân. Khi chúng ta đã hoàn thành việc ăn chay trong ngày đầu năm sẽ mang lại nhiều may mắn cho bản thân và công đồng. May mắn đó sẽ theo chúng ta cả năm.

Ths. Bs. Lê Minh Uy

Phó Giám đốc Trung tâm TT-GDSK

 

Văn phòng Sở Y tế An Giang