Cổng thông tin điện tử sở y tế tỉnh an giang

Thông tin sức khỏe

Nguyên nhân, thực trạng hút thuốc ở thanh thiếu niên

01:03 25/05/2021

Hút thuốc lá tuy không phải là tệ nạn nguy hiểm như ma túy, nhưng hiện nay nó là vấn đề nhức nhối đang được xã hội quan tâm, bởi thuốc lá được xem là một sát thủ giấu mặt đối với sức khoẻ của người sử dụng nó. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong thuốc lá có đến 7.000 chất hóa học độc hại, trong đó có gần 70 chất gây ung thư.

Khi hút thuốc, khói thuốc hít vào sẽ đưa các chất độc hại này tích tụ, phá hủy dần các tế bào trong cơ thể, gây nên những bệnh nguy hiểm về phổi như lao phổi, ung thư phổi, tràn dịch màng phổi, viêm phế quản phổi; các bệnh về tim mạch,  bệnh ung thư ảnh hưởng đến sức khỏe sau này. Trong khi đó, ở tuổi thanh thiếu niên, cơ thể đang phát triển, không đủ kháng thể để chống lại những tác nhân độc hại từ khói thuốc lá, nên các bộ phận cơ thể bị  tàn phá nhanh chóng.

Ngày nay, ở tuổi thanh thiếu niên xu hướng sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng lại đang ngày càng gia tăng. Kết quả điều tra sức khỏe học đường năm 2019 cho thấy, có đến 2,6% học sinh trong độ tuổi từ 13 - 17 hút thuốc lá điện tử. Nguyên nhân là ngành công nghiệp thuốc lá đang tấn công giới trẻ bằng những sản phẩm có thiết kế bắt mắt, nhỏ gọn, nhiều hương vị, giá rẻ. Với thuốc lá điện tử, người hút dễ bị gây nghiện và tăng nguy cơ bắt đầu sử dụng thuốc lá thông thường. Nghiên cứu cho thấy, những người trẻ tuổi đã thử sử dụng thuốc lá điện tử có nguy cơ bắt đầu sử dụng thuốc lá thông thường cao hơn 3,5 lần so với nhóm người không dùng thuốc lá điện tử. Trong thuốc lá điện tử có 15.000 loại hương vị. Việc nảy sinh nguy cơ trộn hương vị và cả chất ma túy làm  người hút dễ phơi nhiễm các chất độc gây bệnh ung thư, tim mạch, hô hấp, ảnh hưởng đến phát triển trí não. Vì vậy, thuốc lá điện tử có hại cho cả người dùng và người xung quanh. Ngoài ra còn có nguy cơ gây chấn thương do cháy nổ pin.

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng hút thuốc lá ở lứa tuổi thanh thiếu niên. Nhưng đa số do sự hiểu biết cụ thể về tác hại thuốc lá ở lứa tuổi này còn hạn chế. Có nhiều thanh thiếu niên hiện nay coi điếu thuốc đương nhiên là lời mời xã giao trong lần gặp gở hay giao lưu trong những lúc tan tiết học thường ngày. Một số nguyên nhân khác được cho khá phổ biến là để giải trí, đở buồn ngũ, giảm tress khi căng thẳng hay để khẳng định bản thân nên tập tành hút thử rồi thành thói quen. Thanh thiếu niên là lứa tuổi đang phát triển, đang định hướng, đang trưởng trưởng thành về tâm- sinh- lý và nhân cách. Lứa tuổi này còn chịu tác động không ít của hoàn cảnh gia đình, môi trường sống, sự giáo dục của nhà trường và xã hội. Ngoài việc đang ở thời kỳ định hướng nhân cách để hoàn thiện bản thân; ở lứa tuổi này còn chịu tác động của bạn bè, các mối quan hệ phức tạp của điều kiện sống, lối sống, văn hóa, giao tiếp và quen hệ  cộng đồng. Bên cạnh những giá trị văn hóa tốt đẹp được hấp thụ thì còn lối sống đua đòi, buông thả, cũng như các tệ nạn khác cũng có thể tác động  không nhỏ đến nhận thức dần trở thành thói quen, trong đó có tệ nạn hút thuốc lá. Ngoài ra, thuốc lá dễ dàng mua ở bất cứ nơi đâu, từ thành thị đến nông thôn vì hệ thống bán hàng,  phân phối sản phẩm; đặc biệt là việc bán lẻ ở các quán cà phê, các tiệm tạp hóa và các tủ thuốc lá ở ven đường ngày càng phổ biến. Chính vì thế việc tiếp cận thuốc lá đối với các thanh thiếu niên là không quá khó. 

Để hạn chế sự hút thuốc lá nói chung và gia tăng hút của giới trẻ nói riêng; bên cạnh biện pháp tuyên tuyền thì cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa gia đình và nhà trường trong việc giáo dục, nâng cao nhận thức cho con em mình; trang bị cho trẻ các kỹ năng từ chối lời mời hút thuốc lá từ bạn bè hoặc mọi người. Các bậc cha mẹ phải thường xuyên quan tâm, quản lý để con trẻ không hút thuốc lá. Đồng thời nên gương mẫu không hút trước mặt con, để tạo cho các con một môi trường lành mạnh không khói thuốc lá.  Hãy xem việc ngăn chặn  tình trạng hút thuốc lá hiện nay, đặc biệt là trong thanh thiếu niên là việc làm cấp bách của từng gia đình và toàn xã hội./.

                                                                                                Nguyễn Minh Thời

                                                                                                     TTYT Tịnh Biên

 

Văn phòng Sở Y tế An Giang